{"id":38728,"date":"2018-01-08T04:55:11","date_gmt":"2018-01-08T02:55:11","guid":{"rendered":"https:\/\/espores.org\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/"},"modified":"2026-06-28T08:09:32","modified_gmt":"2026-06-28T06:09:32","slug":"plantes-que-delatan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/","title":{"rendered":"Plantas que delatan"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Las plantas tienen numerosas aplicaciones que forman parte de muchos \u00e1mbitos de nuestra vida, ya sea a nivel medicinal, aprovechando sus componentes y principios activos, a nivel ornamental para ambientar nuestras casas y jardines, a nivel constructivo para fabricar todo tipo de productos con sus fibras vegetales, y sobre todo a nivel alimenticio como parte esencial en nuestra dieta. Pero hay una faceta de las especies vegetales muy poco explotada hasta ahora que podr\u00eda ayudarnos a resolver temas cruciales en casos policiales, se trata de la bot\u00e1nica forense.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y es que los restos vegetales pueden convertirse en una pista m\u00e1s a la hora de investigar robos, suicidios, asesinatos, violaciones, envenenamientos o intoxicaciones por sustancias estupefacientes o psicotr\u00f3picas, e incluso a veces resultar ser el quid de la cuesti\u00f3n.<\/p>\n<h2>\u00bfQu\u00e9 es eso de Bot\u00e1nica forense?<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esta disciplina se centra en el estudio de las plantas y tejidos vegetales en el contexto de la investigaci\u00f3n criminal y civil, para poder fundamentar las relaciones entre una evidencia de origen vegetal y un delito o crimen. En ella podemos encontrar muchos procedimientos de car\u00e1cter biol\u00f3gico, qu\u00edmico y f\u00edsico que act\u00faan de manera cooperada.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-38718\" src=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/20090706_ciud2_3_1_g1.jpg\" alt=\"20090706 ciud2 3 1 g1\" width=\"590\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/20090706_ciud2_3_1_g1.jpg 1059w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/20090706_ciud2_3_1_g1-300x186.jpg 300w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/20090706_ciud2_3_1_g1-768x477.jpg 768w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/20090706_ciud2_3_1_g1-1024x636.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Que esta aplicaci\u00f3n sea tan relativamente reciente se debe a determinadas limitaciones con las que se ha encontrado hasta ahora, como son la falta de acceso a este tipo de tecnolog\u00edas, la escasez de personal cient\u00edfico cualificado y la ignorancia por parte de los fiscales acusadores, jueces y polic\u00edas del potencial de las evidencias para proveer conexiones entre la escena del crimen y los sospechosos.<br \/>Para conseguir identificar especies vegetales involucradas en un delito, la bot\u00e1nica se vale principalmente de la sistem\u00e1tica, que estudia la relaci\u00f3n evolutiva entre las especies y su taxonom\u00eda, sobre todo a trav\u00e9s de las caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas de las plantas. Aunque hay otra serie de t\u00e9cnicas relacionadas con el an\u00e1lisis de ADN que pueden asistir en la identificaci\u00f3n de especies y que suelen ser utilizadas cuando la morfolog\u00eda tradicional no logra ser concluyente, sobre todo si las muestras est\u00e1n alteradas.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Casos pr\u00e1cticos<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Una de las aplicaciones de la bot\u00e1nica forense es la identificaci\u00f3n de muestras vegetales para rastrear o reconstruir eventos delictivos, sin embargo, suele ser un recurso poco utilizado e infravalorado debido a lo comentado anteriormente de falta de recursos y desconocimiento por parte del personal jur\u00eddico y policial.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-38720\" src=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/forest-743091_960_720.jpg\" alt=\"forest 743091 960 720\" width=\"590\" height=\"393\" srcset=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/forest-743091_960_720.jpg 960w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/forest-743091_960_720-300x200.jpg 300w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/forest-743091_960_720-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Imaginemos que se encuentra un cad\u00e1ver en un paisaje carente de poblaciones vegetales, excepto de algunos matorrales de la zona. Cuando los equipos especiales analizan el individuo observan trazas y semillas caracter\u00edsticas de pinos en su vestimenta. Esto es una evidencia clara para un experto de que el caso de trata posiblemente de un asesinato en el que la victima luego ha sido desplazada, donde el culpable ha intentado ocultar el lugar original del crimen.<br \/>Algo que parece tan indiscutiblemente v\u00e1lido, todav\u00eda es un recurso poco utilizado e infravalorado en nuestro pa\u00eds sobre todo por, como comentaba anteriormente, la falta de recursos y el desconocimiento por parte del personal jur\u00eddico y policial.\u00a0Sin embargo a nivel internacional disciplinas como la palinolog\u00eda, que se encarga del estudio e identificaci\u00f3n de polen y esporas, o la carpolog\u00eda, de las semillas y los frutos, se han convertido ya en una de las principales fuentes de informaci\u00f3n en el an\u00e1lisis forense y est\u00e1n en pleno desarrollo en algunos pa\u00edses como Estados Unidos o Inglaterra. As\u00ed, hay estudios como el de <a href=\"https:\/\/www.um.es\/analesdebiologia\/numeros\/30\/PDF\/30_05.pdf\">M. Mart\u00ednez-S\u00e1nchez et al., 2008<\/a> entre otros que demuestran que la palinolog\u00eda forense es una aplicaci\u00f3n m\u00e1s con obtenci\u00f3n de resultados fiables.<\/p>\n<p>\u00a0<img decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-38722\" src=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/delatan3.jpg\" alt=\"delatan3\" width=\"590\" height=\"401\" srcset=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/delatan3.jpg 800w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/delatan3-300x204.jpg 300w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/delatan3-768x522.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En Nueva Zelanda una mujer denunci\u00f3 ser violada en zonas distintas. Gracias a las muestras obtenidas de polen del \u00e1rea genital del presunto sospechoso y una muestra control de los lugares indicados por la v\u00edctima, se comprob\u00f3 que la mujer no estaba mintiendo, ya que hab\u00eda una correlaci\u00f3n entre las muestras genitales y las del control.\u00a0Obviamente, la observaci\u00f3n y extracci\u00f3n de estas muestras necesita ser realizado por personas cualificadas y equipos adaptados para estos casos ya que conllevan gran dificultad. <br \/>Pero no s\u00f3lo de la identificaci\u00f3n a nivel micro o macrosc\u00f3pico de una planta se nutre la bot\u00e1nica forense, tambi\u00e9n se pueden observar cambios a nivel de comunidades vegetales. Cuando se deja un cad\u00e1ver en el bosque, se altera el equilibrio ecol\u00f3gico del mismo y se producen determinadas sucesiones vegetales y de hongos que pueden ayudar a determinar, por ejemplo, la fecha aproximada de la muerte, al relacionarlos con diferentes grados de descomposici\u00f3n. \u00c9stos y otros tipos de datos relevantes, como identificaci\u00f3n y localizaci\u00f3n geogr\u00e1fica de ciertas plantas, nos ayudan a determinar tiempo y lugar, y pueden ser de vital importancia de cara a una investigaci\u00f3n criminal y un posterior juicio.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-38724\" src=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/Diatomeas_centrales.png\" alt=\"Diatomeas centrales\" width=\"590\" height=\"469\" srcset=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/Diatomeas_centrales.png 1024w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/Diatomeas_centrales-300x238.png 300w, https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/FOTOS_ESPORES\/INVESTIGACIO\u0301N\/PLANTAS_QUE_DELATAN\/Diatomeas_centrales-768x611.png 768w\" sizes=\"(max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En los casos de muerte por posible sumersi\u00f3n, se tiene en cuenta el an\u00e1lisis de algas, que hay que recordar que se trata de un grupo polifil\u00e9tico y en \u00e9l podemos encontrar tanto organismos protistas como plantas. Y es que en algunos casos el an\u00e1lisis patol\u00f3gico forense no permite identificar que la causa de la muerte ha sido por asfixia en medio l\u00edquido, y en ese caso la presencia de ciertas algas y diatomeas se convierte en una evidencia clara.<br \/>Pero adem\u00e1s de en casos de homicidios o violaciones, la bot\u00e1nica tambi\u00e9n nos permite trabajar en otros contextos menos llamativos o medi\u00e1ticos. Es el caso de la aplicaci\u00f3n de la dendrolog\u00eda y dendocronolog\u00eda para aportar informaci\u00f3n sobre la autenticidad de obras de arte o de objetos antiguos, estableciendo la fecha aproximada de elaboraci\u00f3n y el sitio donde pod\u00edan haber sido construidos, e intentando de esta manera evitar posibles estafas.<br \/>Tambi\u00e9n en pa\u00edses con una infraestructura farmac\u00e9utica poco desarrollada, la inadecuada utilizaci\u00f3n de las plantas como medicina natural puede provocar da\u00f1os en la salud. Adem\u00e1s, la adulteraci\u00f3n alimentaria puede llevar a intoxicaciones e incluso derivar en muerte y entonces el an\u00e1lisis molecular de ciertos compuestos vegetales y la investigaci\u00f3n judicial para determinar la causa de la muerte y la responsabilidad m\u00e9dica resultan imprescindibles.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obviamente, queda claro que la bot\u00e1nica forense es una herramienta muy \u00fatil sobre todo para reconstruir paisajes en los que han ocurrido sucesos delictivos, as\u00ed como determinar algunas causas de muerte. Pero aunque ya hemos comentado que es una disciplina que puede esclarecer muchos sucesos, hay que tener en cuenta que es una prueba m\u00e1s y se tiene que complementar con el resto de disciplinas policiales que se dedican a resolver delitos o cr\u00edmenes.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Las plantas tienen numerosas aplicaciones que forman parte de muchos \u00e1mbitos de nuestra vida, ya sea a nivel medicinal, aprovechando sus componentes y principios activos, a nivel ornamental para ambientar nuestras casas y jardines, a nivel constructivo para fabricar todo tipo de productos con sus fibras vegetales, y sobre todo a nivel alimenticio como parte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":246,"featured_media":38715,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2774],"tags":[6143,6144,5894,6145,6146,7678,7230],"coauthors":[6142],"class_list":["post-38728","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-es-investigacion","tag-botanica-forense-es","tag-crimen-es","tag-espores-es","tag-evidencia-policial-es","tag-palinologia-es","tag-plantasmonstruosas","tag-semana-de-la-ciencia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Plantas que delatan | Espores<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Plantas que delatan | Espores\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Las plantas tienen numerosas aplicaciones que forman parte de muchos \u00e1mbitos de nuestra vida, ya sea a nivel medicinal, aprovechando sus componentes y principios activos, a nivel ornamental para ambientar nuestras casas y jardines, a nivel constructivo para fabricar todo tipo de productos con sus fibras vegetales, y sobre todo a nivel alimenticio como parte [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Espores\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-08T02:55:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-28T06:09:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/media\/k2\/items\/src\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"736\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"492\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"RUB\u00c9N GIL MONAQUE\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"RUB\u00c9N GIL MONAQUE\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"RUB\u00c9N GIL MONAQUE\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"RUB\u00c9N GIL MONAQUE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/db0e2b0af9810e39cea8e85fcfbd843b\"},\"headline\":\"Plantas que delatan\",\"datePublished\":\"2018-01-08T02:55:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-28T06:09:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/\"},\"wordCount\":1158,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/media\\\/k2\\\/items\\\/src\\\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg\",\"keywords\":[\"bot\u00e1nica forense\",\"crimen\",\"espores\",\"evidencia policial\",\"palinologia\",\"plantasmonstruosas\",\"Semana de la ciencia\"],\"articleSection\":[\"Investigaci\u00f3n\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/\",\"name\":\"Plantas que delatan | Espores\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/media\\\/k2\\\/items\\\/src\\\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg\",\"datePublished\":\"2018-01-08T02:55:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-28T06:09:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/media\\\/k2\\\/items\\\/src\\\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/media\\\/k2\\\/items\\\/src\\\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg\",\"width\":736,\"height\":492},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/es-investigacion\\\/plantes-que-delatan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inici\",\"item\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Plantas que delatan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/\",\"name\":\"Espores\",\"description\":\"La veu del Botanic\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#organization\",\"name\":\"Espores\",\"url\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Espores\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/db0e2b0af9810e39cea8e85fcfbd843b\",\"name\":\"RUB\u00c9N GIL MONAQUE\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ccb95041185d0f7d92f76255842ad8ae65602d9144b0b8a4cdebf8981c3f9c4?s=96&d=mm&r=g55dedfa779950ca8bd0bf4102c9d4b7a\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ccb95041185d0f7d92f76255842ad8ae65602d9144b0b8a4cdebf8981c3f9c4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1ccb95041185d0f7d92f76255842ad8ae65602d9144b0b8a4cdebf8981c3f9c4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"RUB\u00c9N GIL MONAQUE\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/espores.org\\\/es\\\/author\\\/ruben-gil-monaque\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Plantas que delatan | Espores","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Plantas que delatan | Espores","og_description":"Las plantas tienen numerosas aplicaciones que forman parte de muchos \u00e1mbitos de nuestra vida, ya sea a nivel medicinal, aprovechando sus componentes y principios activos, a nivel ornamental para ambientar nuestras casas y jardines, a nivel constructivo para fabricar todo tipo de productos con sus fibras vegetales, y sobre todo a nivel alimenticio como parte [&hellip;]","og_url":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/","og_site_name":"Espores","article_published_time":"2018-01-08T02:55:11+00:00","article_modified_time":"2026-06-28T06:09:32+00:00","og_image":[{"width":736,"height":492,"url":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/media\/k2\/items\/src\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"RUB\u00c9N GIL MONAQUE","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"RUB\u00c9N GIL MONAQUE","Tiempo de lectura":"6 minutos","Written by":"RUB\u00c9N GIL MONAQUE"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/"},"author":{"name":"RUB\u00c9N GIL MONAQUE","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#\/schema\/person\/db0e2b0af9810e39cea8e85fcfbd843b"},"headline":"Plantas que delatan","datePublished":"2018-01-08T02:55:11+00:00","dateModified":"2026-06-28T06:09:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/"},"wordCount":1158,"publisher":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/media\/k2\/items\/src\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg","keywords":["bot\u00e1nica forense","crimen","espores","evidencia policial","palinologia","plantasmonstruosas","Semana de la ciencia"],"articleSection":["Investigaci\u00f3n"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/","url":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/","name":"Plantas que delatan | Espores","isPartOf":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/media\/k2\/items\/src\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg","datePublished":"2018-01-08T02:55:11+00:00","dateModified":"2026-06-28T06:09:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#primaryimage","url":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/media\/k2\/items\/src\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg","contentUrl":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/media\/k2\/items\/src\/1789963c93f14377406204a5c197f3cc.jpg","width":736,"height":492},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/es-investigacion\/plantes-que-delatan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inici","item":"https:\/\/espores.org\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Plantas que delatan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#website","url":"https:\/\/espores.org\/es\/","name":"Espores","description":"La veu del Botanic","publisher":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/espores.org\/es\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#organization","name":"Espores","url":"https:\/\/espores.org\/es\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/espores.org\/wp-content\/uploads\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Espores"},"image":{"@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/espores.org\/es\/#\/schema\/person\/db0e2b0af9810e39cea8e85fcfbd843b","name":"RUB\u00c9N GIL MONAQUE","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ccb95041185d0f7d92f76255842ad8ae65602d9144b0b8a4cdebf8981c3f9c4?s=96&d=mm&r=g55dedfa779950ca8bd0bf4102c9d4b7a","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ccb95041185d0f7d92f76255842ad8ae65602d9144b0b8a4cdebf8981c3f9c4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1ccb95041185d0f7d92f76255842ad8ae65602d9144b0b8a4cdebf8981c3f9c4?s=96&d=mm&r=g","caption":"RUB\u00c9N GIL MONAQUE"},"url":"https:\/\/espores.org\/es\/author\/ruben-gil-monaque\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/246"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38728"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72007,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38728\/revisions\/72007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38728"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/espores.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=38728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}